Dat is vast de vraag die als eerste opkomt bij de berichten over de nieuwste stunt van Mattel. Blijkbaar vond het speelgoedbedrijf die vraag niet eens zo ingewikkeld. De barbie bezit tal van kenmerken die met autisme te maken kunnen hebben, maar is het werkelijk zo simpel?
De nieuwste barbiepop is niet zomaar een barbiepop: ze heeft autisme. Dat moet blijken uit de noise cancelling koptelefoon, de fidgetspinner, een tablet voor ondersteunende en alternatieve communicatie én bovenal de flexibele gewrichten waarmee ze kan 'stimmen'. Ze draagt ook haar haren los en loshangende kleding i.v.m. overprikkeling. Ze kijkt ook een beetje weg omdat ze moeite heeft met oogcontact. Overprikkeling, stimming en moeilijkheden met oogcontact en sociale situaties zijn dan wel stereotiepe kenmerken van autisme, maar wordt het zo niet erg eenzijdig en afgebakend?
Autisme presenteert zich bij ieder persoon op verschillende manieren. Het gaat ook veel verder dan enkel uiterlijke kenmerken of accessoires zoals bij de pop. Dat benoemt ook voorzitter Guido Hogenbirk van autismevereniging PAS in het AD. Hij schrok zelfs van de beweeglijke ledematen die volgens hem net een cliché bevestigen waar al zo lang tegen gevochten wordt. Ieder persoon met autisme gedraagt zich verschillend en hebben zeker niet allemaal dezelfde hulpmiddelen nodig. Ook woordvoerder Tijs Hardenbol van de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) heeft er een hard hoofd in. Hij vreest voor een terugkering naar een eendimensionaal beeld van ASS, terwijl het eigenlijk om een spectrum gaat. In Vlaanderen maken experts zich op dezelfde manier zorgen. Michiel Tynke benoemt op VRT.be ook het stereotiepe en eenzijdig beeld van de pop. Hij vindt het een soort samenvatting van clichés die deels de waarheid bevatten en toch te kortzichtig zijn. Veel mensen zullen zich er niet in herkennen.
Toch kan de barbie wel het gesprek openen. Het kan de vraag wat autisme is misschien niet helemaal beantwoorden, maar wel het startpunt zijn om het bespreekbaar te maken. Er zullen namelijk kinderen zijn die zichzelf er wél in herkennen en zich zo dus gezien voelen. Dat is dan ook het punt dat Mattel wil maken. De pop is namelijk de laatste in een reeks inclusieve barbies. Eerder verschenen ook al een barbie in een rolstoel, een blinde barbie en een barbie met het syndroom van Down.
Tenslotte is het nog steeds een stuk speelgoed. Onze volwassen discussies en bedenkingen doen er eigenlijk niet toe. Het gaat om kinderen die ermee spelen, dus misschien moeten we dat vooral ook aan hen overlaten.
©️ Lynn V.H.
Begrippenlijst:
Autisme/ASS: Een neurologische ontwikkelingsstoornis met als veelvoorkomende kenmerken prikkelgevoeligheid, moeilijkheden met veranderingen, zwart-wit denken, sociaal onhandig zijn en een sterke behoefte naar duidelijkheid.
Stimming/Stimmen: Zelfstimulerend gedrag zoals herhalende handelingen of geluiden.
Geraadpleegde bronnen:
Oomen, E. (2026, 13 januari).Autismevereniging schrikt van nieuwe Barbie: ‘Dit bevestigt precies het vooroordeel waar wij tegen vechten’. AD.nl. Geraadpleegd op 13 januari 2026, van https://www.ad.nl/gezond/autismevereniging-schrikt-van-nieuwe-barbie-dit-bevestigt-precies-het-vooroordeel-waar-wij-tegen-vechten~
Redactie. (2026, 12 januari).Barbie-fabrikant brengt pop met autisme uit. NU.nl. Geraadpleegd op 13 januari 2026, van https://www.nu.nl/economie/6382298/barbie-fabrikant-brengt-pop-met-autisme-uit.html
Lambrecht, J. (2026, 12 januari). Mattel lanceert Barbie met autisme, maar die is "stereotiep en eenzijdig" volgens experten. VRT.be. Geraadpleegd op 13 januari 2026, van https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/12/mattel-lanceert-barbie-met-autisme-stereotiep-en-eenzijdig/
Barbiepop met autisme op bol.com. https://www.bol.com/nl/nl/p/barbie-pop-met-autisme-fashionistas-modepop-met-fidgetspinner-tablet/9300000240396516/
Maak jouw eigen website met JouwWeb